Hakemlik Süreci

Dil Eğitimi ve Öğretiminde Ölçme ve Değerlendirme Dergisi (JMALET), bilimsel yayıncılıkta kalite, şeffaflık ve etik ilkelere bağlılığı esas alır. Dergide yayımlanan tüm çalışmalar, uluslararası akademik standartlara uygun, tarafsız ve titiz bir hakemlik sürecinden geçirilir.

Hakemlik Modeli

JMALET’te çift kör hakemlik (double-blind peer review) sistemi uygulanmaktadır. Bu modelde yazar ve hakem kimlikleri karşılıklı olarak gizli tutulur. Böylece değerlendirme sürecinde nesnellik, tarafsızlık ve bilimsel bütünlük güvence altına alınır.

Editoryal Ön Değerlendirme

Dergiye gönderilen tüm çalışmalar, öncelikle editör ve/veya alan editörleri tarafından aşağıdaki ölçütler doğrultusunda değerlendirilir:

  • derginin amaç ve kapsamına uygunluk,
  • özgünlük ve bilimsel katkı potansiyeli,
  • etik ilkelere uygunluk,
  • yöntemsel yeterlik,
  • yazım ve biçim kurallarına uygunluk.

Bu aşamada gerekli ölçütleri karşılamayan çalışmalar editoryal ret (desk rejection) kararı ile hakem sürecine alınmadan reddedilebilir.

Hakem Atama ve Değerlendirme Süreci

Ön değerlendirmeyi geçen çalışmalar, alanında uzman en az iki bağımsız ve tarafsız hakeme gönderilir. Hakem seçiminde;

  • akademik uzmanlık alanı,
  • bilimsel yayın deneyimi,
  • çıkar çatışması bulunmaması esas alınır.

Hakem raporlarının çelişmesi durumunda veya gerekli görülen hâllerde üçüncü bir hakeme başvurulabilir. Editör, nihai kararı hakem görüşleri doğrultusunda verir.

Değerlendirme Ölçütleri

Hakemler çalışmalarını aşağıdaki akademik ölçütler doğrultusunda değerlendirir:

  • özgünlük ve alana katkı,
  • kuramsal ve kavramsal çerçevenin yeterliliği,
  • araştırma deseni ve yöntemsel uygunluk,
  • veri toplama ve analiz süreçlerinin geçerlik ve güvenirliği,
  • bulguların tutarlılığı ve yorumlanması,
  • sonuçların alana katkısı ve çıkarımları,
  • akademik dil, anlatım ve yapı,
  • kaynakların yeterliliği ve güncelliği.

Karar Süreci

Hakem raporları doğrultusunda editör tarafından aşağıdaki kararlardan biri verilir:

  • kabul (accept),
  • küçük düzeltme (minor revision),
  • büyük düzeltme (major revision),
  • ret (reject).

Yazarlardan, hakem görüşlerine ayrıntılı ve gerekçeli yanıt verdikleri bir revizyon raporu (response to reviewers) sunmaları beklenir. Gerekli görülen durumlarda düzeltme sonrası çalışma yeniden hakem değerlendirmesine gönderilebilir.

Etik İlkeler ve Yayın Etiği

JMALET, yayın süreçlerinde Committee on Publication Ethics (COPE) tarafından belirlenen etik ilkeleri benimser. Tüm çalışmalar, intihal tespit yazılımları aracılığıyla benzerlik açısından kontrol edilir.

Aşağıdaki durumlar etik ihlal olarak değerlendirilir:

  • intihal ve aşırı benzerlik,
  • veri uydurma veya çarpıtma,
  • çoklu yayın (duplicate publication),
  • çıkar çatışmasının gizlenmesi.

Bu tür durumlarda çalışma reddedilir ve gerekli durumlarda ilgili kurumlara bildirim yapılabilir.

Çıkar Çatışması

Editörler, hakemler ve yazarlar, değerlendirme sürecini etkileyebilecek herhangi bir çıkar çatışmasını açıkça beyan etmekle yükümlüdür. Çıkar çatışması tespit edilen durumlarda ilgili kişiler süreçten çekilir.

Gizlilik ve Tarafsızlık

Hakemlik süreci tamamen gizlilik esasına dayanır. Hakemler ve editörler;

  • değerlendirme sürecine ilişkin bilgileri üçüncü kişilerle paylaşamaz,
  • gönderilen çalışmaları kişisel çıkarları doğrultusunda kullanamaz.

Hakemlerin değerlendirmelerini tarafsız, bilimsel ve yapıcı bir dil ile gerçekleştirmeleri beklenir.

Değerlendirme Süresi

JMALET, hakemlik sürecini ortalama 6–8 hafta içerisinde tamamlamayı hedefler. Ancak bu süre;

  • hakemlerin geri dönüş süresi,
  • düzeltme aşamaları,
  • ek değerlendirme gereksinimleri

gibi faktörlere bağlı olarak değişiklik gösterebilir.

Şeffaflık ve Hesap Verebilirlik

JMALET, yayın süreçlerinde şeffaflık ve hesap verebilirlik ilkelerini benimser. Tüm süreçler açık ve izlenebilir biçimde yürütülür. Dergi, ulusal ve uluslararası indekslerin belirlediği yayıncılık standartlarına uygun hareket eder.